ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގޯތިގެދޮރުގައި އާންމުކޮށް ހައްދާ ގަސްތަކުގެ ތެރޭގައި ކޮލިޒާން ގަހަކީ ވަރަށް މުހިންމު މަޤާމެއް ދެވިފައިވާ ގަހެކެވެ. މި ގަހަކީ ދިވެހިންގެ މެދުގައި ވަރަށް މަޝްހޫރު، އަދި ގިނަ ބޭނުންތަކެއް ހިފޭ ގަހެކެވެ. ކޮލިޒާން ގަހަކީ ކޮބައިކަމާއި، މި ގަހުގެ ފަތާއި މަލުގެ ބޭނުންތަކާއި ފައިދާތަކަކީ ކޮބައިކަން މި މަޒުމޫނުގައި އަޅުގަނޑުމެން ބަލައިލާނަމެވެ.

ކޮލިޒާން ގަހަކީ ކޮބާ؟

ކޮލިޒާން ގަހަކީ ސައިންޓިފިކް ނަމުން “ޕޮލިއާންތެސް ޓިއުބެރޯސާ” ކިޔާ ގަހެކެވެ. މި ގަހަކީ ދުނިޔޭގެ ހޫނު ސަރަޙައްދުތަކުގައި ގިނައިން ހެދޭ ގަހެކެވެ. ކޮލިޒާން ގަހަކީ ދިގުމިނުގައި 30 އިން 45 ސެންޓިމީޓަރު ހުންނަ، ތުނި، ދިގު ފަތްތަކެއް ހުންނަ ގަހެކެވެ. މި ގަހުގެ އެންމެ ޚާއްޞަ ސިފައަކީ އޭގައި މީރުވަސްދުވާ ހުދުކުލައިގެ މަލެއް އަޅާކަމެވެ. މި މާތައް ފޮޅެނީ ގަހުގެ މެދުން އުފެދޭ ދިގު ގޮފިތަކެއްގައެވެ.

ކޮލިޒާން ފަތާއި މަލުގެ ބޭނުމާއި ފައިދާތައް:

ކޮލިޒާން ގަހުގެ ފަތާއި މަލަކީ ދިވެހިންގެ ދިރިއުޅުމުގައި ވަރަށް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ. މި ގަހުގެ ބޭނުންތަކުގެ ތެރޭގައި:

1. ޒީނަތްތެރިކަން: ކޮލިޒާން މަލަކީ އޭގެ ރީތި ސިފައާއި މީރު ވަހާ ހެދި ގޯތިގެދޮރު ޒީނަތްތެރި ކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ މަލެކެވެ. ގިނަ ދިވެހިން މި މާ ހައްދަނީ ގޭގެ ކުޑަދޮރު ކައިރީގައި ނުވަތަ ގޯތީގެ ވަށައިގެންނެވެ.

2. އަތަރު އެޅުން: ކޮލިޒާން މަލަކީ ދިވެހި އަންހެނުން އިހުއްސުރެ ބޮލުގައި ލާ ތެލަށް އަޅައިގެން ބޭނުންކުރާ މަލެކެވެ. މި މަލުގެ ވަސް ތެލުގައި ވަރަށް ރަނގަޅަށް ދެމިހުރެއެވެ.

3. ބޭސްވެރިކަން: ކޮލިޒާން ގަހުގެ ފަތާއި މަލަކީ ދިވެހި ބޭސްވެރިކަމުގައި ބޭނުންކުރާ މުހިންމު އެއްޗެކެވެ. މި ގަހުގެ ފަތް ބޭނުންކޮށްގެން ހަދާ ބޭހަކީ ހުންއައުމާއި، ބޮލުގައި ރިއްސުމާއި، ކަރުގައި ރިއްސުން ފަދަ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ދިނުމަށެވެ.

4. މާމެލާމެލި: ކޮލިޒާން މަލަކީ ދިވެހިންގެ މާމެލާމެލީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މުހިންމު މަލެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ކައިވެނީގެ މާމެލާމެލީގައި މި މާ ބޭނުންކުރުމަކީ އާދަކާދައެކެވެ.

5. ނަފްސާނީ ފައިދާ: ކޮލިޒާން މަލުގެ މީރުވަހުން ނަފްސާނީ ގޮތުން ހިތްހަމަޖެހުމާއި އުފާވެރިކަން ގެނެސްދޭ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ.

ނިންމުން:

ކޮލިޒާން ގަހަކީ ދިވެހިންގެ ސަގާފަތާއި ދިރިއުޅުމާ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅިފައިވާ ގަހެކެވެ. މި ގަހުގެ ފަތާއި މަލުގެ ބޭނުން ހިފެނީ ހަމައެކަނި ޒީނަތްތެރިކަމަށް އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މި ގަހުގެ ފައިދާތައް ފެތުރިފައިވަނީ ދިވެހިންގެ ދިރިއުޅުމުގެ އެކި ދާއިރާތަކަށެވެ.

ކޮލިޒާން ގަހުގެ މުހިންމުކަން ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގައި އިތުރަށް ފާހަގަކޮށްލެވެނީ އަންނަނިވި ކަންކަމުންނެވެ:

1. ތިމާވެށި ރައްކާތެރިކުރުން: ކޮލިޒާން ގަހަކީ ރާއްޖޭގެ ވެށްޓަށް ރަނގަޅު، ފަސޭހައިން ހެއްދޭ ގަހަކަށްވުމުން، މި ގަސް ހެއްދުމަކީ ތިމާވެށި ރައްކާތެރިކުރުމަށް އެޅޭ ފިޔަވަޅެކެވެ.

2. އިޤްތިޞާދީ ފައިދާ: ކޮލިޒާން މާ ވިއްކުމަކީ ބައެއް ފަރާތްތަކަށް އާމްދަނީ ހޯދުމުގެ ވަސީލަތެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ކައިވެނި އަދި އެހެނިހެން ޚާއްޞަ މުނާސަބަތުތަކުގައި މި މަލަށް ޑިމާންޑް އިތުރުވެއެވެ.

3. ސަގާފީ އާދަކާދަ ދެމެހެއްޓުން: ކޮލިޒާން މާ ބޭނުންކޮށްގެން އަތަރު އެޅުމާއި، މާމެލާމެލި ހެދުމަކީ ދިވެހިންގެ ސަގާފީ އާދަކާދައިގެ މުހިންމު ބައެކެވެ. މި ގަސް ހެއްދުމާއި ބޭނުންކުރުމަކީ މި އާދަކާދަތައް ދިރުވައި އާލާކުރުމަށް އެހީވެދޭ ކަމެކެވެ.

4. ޞިއްޙީ ފައިދާ: ދިވެހި ބޭސްވެރިކަމުގައި ކޮލިޒާން ގަހުގެ ބޭނުން ހިފުމަކީ ޒަމާނުއްސުރެ ކުރަމުން އަންނަ ކަމެކެވެ. މި ގަހުގެ ބޭސްވެރިކަމުގެ ފައިދާތައް ދިރާސާކޮށް ޒަމާނީ ސައިންސާ ގުޅުވައިގެން އިތުރަށް ތަރައްޤީކުރެވިދާނެއެވެ.

ނިންމާލުމުގެ ގޮތުން ދަންނަވާނަމަ، ކޮލިޒާން ގަހަކީ ހަމައެކަނި ރީތި މަލެއް އަޅާ ގަހަކީއެއް ނޫނެވެ. މި ގަހަކީ ދިވެހިންގެ ދިރިއުޅުމާއި، ސަގާފަތާއި، އާދަކާދައާ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅިލާމެހިފައިވާ ގަހެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ކާބަފައިން މި ގަހުގެ ބޭނުން ހިފި ފަދައިން، މިއަދުގެ ޖީލުތަކުންވެސް މި ގަހުގެ އަގު ވަޒަންކޮށް، އޭގެ ފައިދާތައް ދެނެގަނެ، ކުރިއަށް އޮތް ޖީލުތަކަށް މި ތަރިކަ ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ކޮލިޒާން ގަހަކީ ހަމައެކަނި ގަހެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދިވެހި ދިރިއުޅުމުގެ ބައެކެވެ.

ލިޔުންތެރިޔާގެ ފުރަމަލަ

އަޙްމަދު ރަޝީދު
އަޙްމަދު ރަޝީދު
ހުރިހައި ދާއިރާއެއްގެ ލިޔުންތައްވެސް މުނިއަވަސްގެ ފައުންޑަރ އަދި ޗީފް އެޑިޓަރ ލިޔާނެއެވެ.